ÜCRETSİZ ARAÇLAR

Otomasyon Kaynakları

Sahada ve masa başında sürekli lazım olan hesaplar, Türkçe–İngilizce terim karşılıkları, gerçek mülakat soruları ve sıfırdan otomasyoncu olma yol haritası — hepsi tek yerde, kayıt gerektirmeden.

Otomasyon Hesap Makineleri

Pano projelendirme ve devreye almada en sık ihtiyaç duyulan hesaplar. Değerleri değiştirdikçe sonuçlar anında güncellenir. Hesaplar ön tasarım içindir; nihai seçimde ilgili standart ve üretici kataloğu esas alınmalıdır.

🔌

Kablo Kesiti & Gerilim Düşümü

ΔU
V
A
m
mm²
cosφ
Formül: 3 faz için ΔU = √3·ρ·L·I·cosφ / S · Sınır: motor besleme %5, aydınlatma %3 (TS HD 60364). ρ değeri 70°C işletme sıcaklığına göre alınmıştır.
⚙️

Motor Akımı & Koruma Seçimi

AC-3
kW
V
cosφ
η
Formül: I = P / (√3 · U · cosφ · η) · Termik röle motor anma akımına ayarlanır. Kontaktör AC-3 kategorisinde seçilir (motor yükü). DOL'de kalkış akımı 6–8×In'e çıkar — bu yüzden sigorta gG tipinde ve daha büyük seçilir.
📦

Konveyör Hızı & Tork

Nm
mm
rpm
i
kg
μ
°
Formül: v = π·D·n / (60·i) · F = m·g·(μ·cosα + sinα) · T = F·D/2 · P = F·v
Sonuca servis faktörü (genelde 1.3–1.5) uygulanarak redüktör seçilir. Kalkış torku sürekli torktan yüksektir.
💨

Pnömatik Silindir Kuvveti

N
mm
mm
bar
mm
/dk
Formül: F = p · A · İleri: A = π·D²/4 · Geri: A = π·(D²−d²)/4
Pratikte %10–20 sürtünme kaybı düşülür; yatay itmede yük kuvvetinin en az 1.5 katı silindir seçilir. Hava tüketimi normal litre (NL) cinsindendir — kompresör kapasitesi bunun üstünde olmalı.

Pano Malzeme Listesi Üretici

Hattındaki yükleri gir — sistem kontaktör, termik, sigorta, kablo kesiti ve I/O adreslerini otomatik hesaplasın. Sonucu Excel'e ya da TIA Portal tag tablosuna aktarabilirsin. Ön tasarım içindir; nihai seçimde standart ve üretici kataloğu esastır.

⚙️ Proje Ayarları

➕ Yük Ekle

kW
m
×

📋 Yük Listesi

Endüstriyel Terim Sözlüğü (TR ↔ EN)

Katalog, kılavuz ve hata mesajları çoğunlukla İngilizce. Bu sözlük otomasyonda en çok karşılaşılan terimlerin karşılıklarını ve kısa açıklamalarını verir. Türkçe ya da İngilizce arayabilirsiniz.

TürkçeEnglishAçıklama

Otomasyon Mülakat Soru Bankası

Otomasyon ve PLC pozisyonlarında gerçekten sorulan sorular. Soruya tıklayarak cevabı aç. Cevaplar ezber değil, neden öyle olduğunu anlatacak şekilde yazıldı — mülakatta fark yaratan budur.

Sıfırdan Otomasyoncu — Yol Haritası

Otomasyona girmek isteyenlerin en çok takıldığı şey sıra. Neyi ne zaman öğrenmeli? Bu harita, işe alınabilir bir seviyeye ulaşmak için mantıklı bir sıralama sunar. Süreler tam zamanlı çalışmayan biri içindir; hızınız değişebilir.

1 · Elektrik Temeli

Başlangıç · 3–6 hafta · Atlanamaz

Otomasyonun altında elektrik vardır. Bu adımı atlayan kişi PLC öğrenirken neden bir şeylerin çalışmadığını asla anlayamaz.

  • Ohm ve Kirchhoff yasaları — akım, gerilim, direnç ilişkisi
  • AC/DC farkı, 1 faz ve 3 faz sistemler, yıldız-üçgen bağlantı
  • Röle ve kontaktör mantığı — NO/NC kontaklar, bobin, mühürleme devresi
  • Koruma elemanları — sigorta, termik röle, motor koruma şalteri, kaçak akım
  • Elektrik şeması okuma — güç ve kumanda devresi ayrımı, klemens numaralandırma
Pratik hedef: Bir motorun start/stop mühürleme devresini kağıt üzerinde çizebilmek ve gerçek malzemeyle kurabilmek. Bu tek beceri, ladder mantığının temelidir.

2 · PLC Mantığı

Başlangıç · 4–8 hafta · Çekirdek

Burada amaç bir markayı ezberlemek değil, bir PLC'nin nasıl düşündüğünü anlamak. Tarama döngüsünü kavradığınızda tüm markalar benzer görünmeye başlar.

  • Tarama döngüsü — giriş oku → program çalıştır → çıkış yaz
  • Ladder temelleri — NO/NC kontak, bobin, seri (AND) / paralel (OR)
  • Mühürleme (latching) ve SET/RESET bobinleri
  • Zamanlayıcılar — TON, TOF, TP farkları ve nerede kullanılacağı
  • Sayıcılar — CTU, CTD ve kenar tetikleme (P/N) zorunluluğu
  • Bellek bitleri (M) ile durum makinesi kurma
Ücretsiz pratik: Bu sitedeki Tomris PLC Akademi simülatörü tam bu adım için yazıldı — kurulum gerekmeden gerçek tarama döngüsüyle ladder yazıp 3B sahada sonucunu görürsünüz.

3 · Gerçek Yazılım: TIA Portal

Orta · 6–10 hafta · Sektör standardı

Türkiye'de iş ilanlarının büyük kısmı Siemens ister. TIA Portal'ı öğrenmek, öğrendiğiniz mantığı gerçek bir araca taşımaktır.

  • Proje oluşturma, donanım konfigürasyonu, S7-1200 / S7-1500 farkları
  • Tag tablosu ve sembolik adresleme disiplini
  • FC / FB / DB ayrımı — fonksiyon, fonksiyon bloğu, veri bloğu
  • Online izleme ve force — devreye almanın en kritik aracı
  • PLCSIM ile donanımsız simülasyon
  • Analog işleme — NORM_X / SCALE_X ile 4–20 mA ölçeklendirme
Dikkat: Sadece video izleyerek öğrenilmez. Her konuyu kendi küçük projenizde uygulayın — örneğin bir depo dolum senaryosu yazıp PLCSIM'de çalıştırın.

4 · HMI / SCADA

Orta · 3–5 hafta

Bir hattı yazmak yetmez; operatörün göreceği ekranı da siz kurarsınız. HMI, mühendisliğin insana bakan yüzüdür.

  • WinCC (TIA içinde) ile ekran tasarımı
  • Tag bağlama — buton, lamba, sayısal gösterge, çubuk grafik
  • Alarm yönetimi — analog ve dijital alarmlar, onaylama (acknowledge)
  • Reçete (recipe) ve kullanıcı yetkilendirme mantığı
  • Trend ekranları ile proses izleme
Tasarım kuralı: Operatör ekranı süslü değil okunur olmalı. Renkler anlam taşımalı: yeşil çalışıyor, sarı uyarı, kırmızı arıza. Bunun dışına çıkmayın.

5 · Endüstriyel Haberleşme

İleri · 4–6 hafta

Modern hatlarda cihazlar birbiriyle konuşur. Protokolleri bilmek, sizi "program yazan" kişiden "sistem kuran" kişiye çıkarır.

  • PROFINET ve PROFIBUS — cihaz adresleme, GSD dosyaları
  • Modbus RTU / TCP — en yaygın açık protokol, register mantığı
  • IO-Link — akıllı sensör bağlantısı
  • Ethernet/IP temelleri ve marka bağımsız entegrasyon
  • Ağ topolojisi — switch seçimi, hat/yıldız/halka yapılar
Kariyer etkisi: Haberleşme bilen otomasyoncu sayısı azdır. Modbus üzerinden bir invertör okuyup yazabilmek bile mülakatta ciddi fark yaratır.

6 · Saha ve Devreye Alma

İleri · Süreklidir

Ofiste yazdığınız program sahada başka davranır. Bu aşama kitaptan değil, işin içinden öğrenilir — ama neye dikkat edeceğinizi bilmek süreci kısaltır.

  • Güvenlik önce — LOTO (etiketle-kilitle), acil stop kategorileri, güvenlik rölesi
  • Pano montajı — kablo kanalı, etiketleme, topraklama, EMC ayrımı
  • I/O testi — devreye almadan önce her giriş/çıkışın tek tek doğrulanması
  • Arıza bulma — multimetre ile ölçüm, online izleme, sistematik daraltma
  • Dokümantasyon — revizyon takibi, yedek alma disiplini
En değerli beceri: Arıza bulmak. Program yazan çok, duran hattı 20 dakikada ayağa kaldıran az. Sistematik düşünün: sinyal var mı → besleme var mı → cihaz mı program mı?

7 · İşe Hazırlık

Sürekli · Paralel yürütün

Teknik bilgi tek başına iş getirmiyor. Gösterebildiğiniz kadar varsınız.

  • Portföy kurun — yaptığınız her projeyi ekran görüntüsü ve kısa anlatımla belgeleyin
  • GitHub / kişisel site — kodunuzu ve projelerinizi görünür kılın
  • LinkedIn — sektörden insanlarla bağlantı kurun, yaptıklarınızı paylaşın
  • İngilizce teknik okuma — kılavuzların çoğu Türkçe değil
  • Mülakat hazırlığı — bu sitedeki soru bankasını baştan sona çalışın
Gerçekçi beklenti: Bu haritanın 1–4. adımları düzgün tamamlandığında junior otomasyon pozisyonlarına başvurabilirsiniz. 5–6 ile birlikte devreye alma ekiplerinde yer alabilirsiniz.